Kitaran Haid Normal dan Tanda Anda Perlu Berjumpa Doktor

Kitaran haid ialah jarak dari hari pertama satu haid hingga hari pertama haid berikutnya. Bagi kebanyakan wanita, jarak ini sekitar 28 hari, dengan julat biasa antara 21 hingga 35 hari. Angka dan tanda amaran dalam artikel ini diambil daripada NHS (perkhidmatan kesihatan awam United Kingdom), Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) dan Kolej Pakar Obstetrik dan Ginekologi Amerika (ACOG). Tempoh haid dari sudut hukum ibadah ditentukan oleh kaedah fiqh tersendiri dan dibincangkan dalam panduan tempoh haid, suci dan istihadah.

Gambaran haid yang normal

Sesetengah wanita berdarah lebih banyak daripada julat ini. NHS menyatakan ramai wanita mengalami haid berat dan keadaan itu mungkin normal bagi mereka. Haid berat perlu diperiksa apabila ia menjejaskan kehidupan seharian atau disertai tanda yang disenaraikan di bawah.

Sakit haid juga lazim. Sakit ini berlaku apabila rahim mengetat semasa haid, dan biasanya berlarutan sehingga 3 hari. Ia boleh dirasai sebagai kekejangan di perut yang merebak ke belakang dan peha, atau sakit tajam atau senak di perut, bermula pada awal haid atau sejurus sebelum haid.

Perubahan mengikut peringkat hidup

Awal akil baligh

Kebanyakan remaja perempuan mula didatangi haid sekitar umur 12 tahun, tetapi haid boleh bermula seawal umur 8 tahun. Menurut NHS, haid biasanya bermula antara umur 8 hingga 17 tahun, atau dua tahun selepas tanda pertama akil baligh. Haid pertama mungkin tidak lama kerana badan boleh mengambil masa beberapa bulan untuk membentuk corak yang tetap, dan kebanyakan remaja perempuan sudah mempunyai haid yang teratur menjelang umur 16 hingga 18 tahun.

Selepas bersalin dan semasa menyusukan anak

Selepas bersalin, darah keluar dari faraj dengan agak banyak pada mulanya. Pendarahan ini berterusan selama beberapa minggu, warnanya beransur-ansur menjadi keperangan dan jumlahnya berkurang sehingga berhenti. NHS menasihatkan ibu memberitahu bidan jika darah keluar dalam bentuk gumpalan besar.

Masa haid kembali bergantung pada cara bayi diberi susu:

• Jika anda memberi bayi susu botol, atau menggabungkan susu botol dengan penyusuan susu ibu, haid pertama boleh datang seawal 5 hingga 6 minggu selepas bersalin.
• Jika anda menyusukan bayi sepenuhnya, termasuk pada waktu malam, tanpa susu botol, haid mungkin tidak kembali sehingga anda mula mengurangkan penyusuan.

Anda boleh hamil semula seawal 3 minggu selepas bersalin, walaupun sedang menyusukan anak dan haid belum kembali. Kaedah perancang keluarga berasaskan hormon, seperti pil, suntikan dan IUS (sistem intrauterin), juga boleh menyebabkan haid tidak teratur atau tidak datang.

Menjelang menopaus

Menurut WHO, kebanyakan wanita mencapai menopaus antara umur 45 hingga 55 tahun. Menopaus dianggap telah berlaku selepas 12 bulan berturut-turut tanpa haid, dan peralihan ke arahnya biasanya bermula dengan perubahan pada kitaran haid. Dalam tempoh ini, NHS menyatakan haid boleh datang lebih kerap atau kurang kerap, dan pendarahan boleh menjadi lebih berat atau lebih ringan, sehingga akhirnya haid berhenti sepenuhnya.

Haid tidak teratur atau tidak datang

Haid dianggap tidak teratur jika jarak antara dua haid kurang daripada 21 hari atau lebih daripada 35 hari. Menurut NHS, kebanyakan kes haid tidak teratur tidak menandakan masalah. NHS tetap menasihatkan anda berjumpa doktor jika haid tidak teratur atau corak haid anda yang biasa berubah. Hal yang sama berlaku pada haid yang lewat atau tidak datang: kebanyakannya tidak membimbangkan, dan NHS menyarankan pemeriksaan doktor sebagai langkah berjaga-jaga. Antara punca yang disenaraikan:

• akil baligh, iaitu ketika haid baru bermula;
• permulaan menopaus, biasanya antara umur 45 hingga 55 tahun;
• kehamilan, kerana haid yang tidak datang sering menjadi tanda awal hamil;
• penyusuan susu ibu;
• perancang keluarga berasaskan hormon, seperti pil progestogen sahaja, suntikan dan IUS;
• berat badan turun atau naik dengan banyak;
• tekanan dan kebimbangan;
• bersenam secara berlebihan;
• masalah kesihatan seperti sindrom ovari polisistik (PCOS), yang kini dinamakan semula sebagai PMOS oleh NHS, atau masalah tiroid.

Tanda haid berat

Menurut NHS, haid anda mungkin tergolong berat jika anda:

• perlu menukar tuala wanita atau tampon setiap 1 hingga 2 jam, atau mengosongkan cawan haid lebih kerap daripada yang disyorkan;
• perlu memakai dua jenis produk haid serentak, contohnya tuala wanita dan tampon;
• mengalami haid lebih daripada 7 hari;
• mengeluarkan darah beku yang lebih besar daripada kira-kira 2.5 cm;
• berdarah sehingga menembusi pakaian atau cadar;
• terpaksa mengelak aktiviti harian, seperti bersenam, atau mengambil cuti kerja kerana haid;
• kerap berasa letih atau sesak nafas.

ACOG menambah satu lagi tanda, iaitu perlu menukar tuala wanita atau tampon pada waktu malam. Menurut ACOG, kehilangan darah akibat haid yang berat boleh menyebabkan anemia kekurangan zat besi, dan anemia yang teruk boleh menyebabkan sesak nafas serta meningkatkan risiko masalah jantung. Oleh itu, rasa letih atau sesak nafas yang kerap semasa haid berat wajar diperiksa.

Bila perlu berjumpa doktor

Berjumpalah dengan doktor, contohnya di klinik kesihatan, jika:

• anda mengalami pendarahan antara haid, selepas hubungan kelamin atau selepas menopaus;
• haid berat menjejaskan kehidupan anda, atau anda sudah lama mengalami haid berat;
• haid berat disertai simptom lain, seperti sakit ketika membuang air kecil, membuang air besar atau semasa hubungan kelamin;
• anda mengalami sakit yang teruk semasa haid, atau sakit haid menghalang aktiviti harian anda;
• haid menjadi lebih sakit, lebih berat atau tidak teratur daripada biasa;
• sakit haid disertai perut membengkak, hilang selera makan, berat badan turun tanpa sebab, atau perubahan pada kekerapan membuang air kecil atau besar;
• haid berlangsung lebih daripada 7 hari;
• haid tidak datang tiga kali berturut-turut, dan ujian kehamilan negatif;
• haid belum bermula pada umur 15 tahun, atau pada umur 13 tahun jika tiada tanda akil baligh yang lain;
• haid tidak teratur dan disertai berat badan bertambah, keletihan, bulu tumbuh di muka, atau kulit kering atau berminyak;
• haid tidak teratur dan anda sukar hamil;
• anda masih didatangi haid menjelang menopaus tetapi coraknya berubah dan pendarahan menjadi lebih banyak daripada sebelumnya.

Dapatkan rawatan segera jika sakit pelvis atau sakit haid anda teruk atau lebih teruk daripada biasa, dan ubat tahan sakit tidak membantu.

Pendarahan dari faraj selepas haid berhenti lebih daripada 12 bulan dikenali sebagai pendarahan selepas menopaus, dan ia perlu diperiksa. Menurut NHS, keadaan ini biasanya tidak serius. Pemeriksaan tetap penting kerana ia boleh menjadi tanda kanser, dan kanser mungkin lebih mudah dirawat jika dikesan awal.